عمر برخی از کتابخانه‌های ایران از قدمت کشور آمریکا بیشتر است
13/11/1398 15:56

نیکنام حسینی‌پور در نشست خبری جایزه کتاب سال ضمن انتقاد از سیاست‌های ضدفرهنگی آمریکا و ترامپ، به ارائه اطلاعات و آماری از این رویداد سی‌وهفت ساله کتابی پرداخت.

به گزارش روابط عمومی موسسه خانه کتاب، نشست خبری سی و هفتمین‌دوره جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران و بیست و هفتمین دوره جایزه جهانی کتاب سال جمهوری اسلامی ایران یکشنبه ۱۳ بهمن ماه با حضور نیکنام حسینی پور مدیرعامل مؤسسه خانه کتاب، حجت الاسلام والمسلمین محمدعلی مهدوی راد دبیر علمی جایزه کتاب سال و احمد علی حیدری دبیر جایزه جهانی کتاب سال در سرای اهل قلم برگزار شد.

نیکنام حسینی پور در این آیین ضمن تبریک آغاز دهه مبارک فجر و چهل ویکمین سال  پیروزی انقلاب اسلامی به همه مردم ایران و آزادگان جهان گفت: امیدوارم جبهه مقاومت که با شهادت سردار بزرگ اسلام شهید سلیمانی خون تازه ای به آن تزریق شده است همچنان مقاوم و مانا باشند و بتوانیم در مسیری که مقام معظم رهبری طراحی کرده اند و آن شهید والا مقام در حال پیاده کردن آن بودند ادامه دهند و ما هم قدردان این امنیتی که الان داریم باشیم و شهدایی  که برای این آب وخاک در خون خود غلطیدند که ما بتوانیم اینجا ینشینیم و با هم درباره کتاب گفتگو کنیم.

 

وی ادامه داد: مقام معظم رهبری در مناسبت های مختلف کتابی اشارات خوبی به موضوع کتاب کرده اند از جمله فرموده اند"کتاب دروازه ای بسوی جهان گسترده ی دانش و معرفت است و فرایند کمال بشری به وسیله کتاب تحقق می یابد."

 

حسینی پور بیان کرد: در زمانه­ای زندگی می­کنیم که افراد مدعی فرهنگ جهانی و تبدیل کردن جهان به مهد تمدن خودشان هستند اما بی فرهنگ ترین کارها را انجام می دهند و از اینکه دنیا می خواهند همه نقاط فرهنگی ایران را به مخاطره بیندازند اما نمی دانند که بعضی از کتابخانه­ها و مراکز فرهنگی ایران به اندازه عمر کشورشان سابقه تاریخی دارند و فرهنگی و تمدن این کشور همیشه ققنوس­وار در زمانه­های مختلف سر برآورده اند و کسی را یارای رقابت با این تمدن و این فرهنگ نیست زیرا همیشه این فرهنگ با این مردمش زایش داشته است و ایران و ایرانی فرهنگ خودش را همیشه قدر می نهد. همانکونه که وزیر امور خارجه بیان کردند: «تهدید رییس جمهور امریکا برای نابودی مراکز فرهنگی مصداق بارز تروریسم فرهنگی و بین المللی است که محکوم است و اتفاقا باعث زایش­های بیشتر در این حوزه شده است. تهدیدات ترامپ ناشی از نفرت همراه با حقارت است».

 

مدیرعامل موسسه خانه کتاب ادامه داد: کتاب سال جمهوری اسلامی ایران و جایزه جهانی یکی از این نمادهای فرهنگی ایران و ایرانیان است که به خود می­بالیم امسال سی و هفتمین دوره آن را پررنگ تر و پربارتر از هر سال برگزار می­کنیم و همین جایزه، ققنوس­وار به راه خود ادامه می­دهد و این سیمرغ دانایی و معرفت فرهنگی همچنان به پرواز خود ادامه می­دهد و دانایی را نه در مرزهای ایران بلکه در ایران فرهنگی و همه نقاط جهان می پراکند و این یک میراث معنوی برای همه ایرانیان و بشریت است.

حسینی پور افزود: در همین کشورهایی که ادعای متمدن بودن را دارند در قالب­های عوام فریبانه کتاب مقدس میلیاردها مسلمان را می سوزانند و این نشان از ساده لوحی و تحلیل های ساده­انگارانه آنها دارد. که این کتاب اگر نابود شدنی بود قبل از آنها هم خیلی ها این کار را کرده­اند. اما نمی­دانند که این کتاب در قلب و جان مسلمانان جای دارد و ما به همان نسبت که این کار را در خارج از مرزهای ایران محکوم می­کنیم به شکل­ها و قالب­های جدیدی که به طرفداری از طب اسلامی یا طب سنتی انجام می شود و با دانش جدید مقابله می کنند که کتاب های جدید دانش پزشکی را می­سوزانند را نیز محکوم می­کنیم و امیدوارم حوزه های علمیه و حوزه­های دانشگاهی ما چنان عمل کنند که افراد فرصت طلب زمینه ظهور پیدا نکنند و از عواطف و احساسات مردم سو استفاده نکنند هر چند که در مجامع علمی اصلا بحث طب اسلامی و طب سنتی قابل بحث است، البته طب سنتی در کشورهای مختلف هم وجود دارد اما این نافی این نیست که با علوم جدید در قالب کتاب سوزی مخالفت شود. خوشبختانه همه مجامع علمی و فرهنگی و عمومی این را محکوم کردند و امیدوارم دیگر شاهد چنین کتاب سوزی­هایی نباشیم زیرا کشور ایران معروف به کتاب بوده است در طول تاریخ از قانون ابن سینا تا کتاب های فلاسفه تا دواوین شعرا و ... و کسی نمی تواند این را از ایران و ایرانی دور کند.

 

وی کتاب را  باعث تمدن سازی دانست و گفت: حرمت گذاشتن به کتاب و علم و دانش نزد همه ایرانیان از قدیم الایام تاکنون وجود داشته است و حتی علما و فضلای ما و دانشمندان و اساتید ما به کتاب سال به عنوان کتاب و یک کار پژوهشی جمعی اهمیت بسیاری قائل هستند و تاکنون در کتاب سال جمهوری اسلامی ایران در رشته پزشکی 46 عنوان برگزیده و38 عنوان شایسته تقدیر شناخته شده است  و این نشان از توجه به به علوم جدید  است .بنابراین با فکر واندیشه باید بصورت اندیشه ای برخورد کرد نه با آتش زدن کتاب.

 

حسینی پور با اشاره به شیوه گردآوری کتاب برای داوری در جایزه کتاب سال گفت: در کتاب سال جمهوری اسلامی ایران سعی شده  همه کتاب­هایی که چاپ شده­اند با دو روش فراخوان یعنی ارسال کتاب توسط ناشران و پدیدآورندگان اثر و همچنین استفاده از مخزن خانه کتاب دیده شوند که کتابی از قلم نیفتد. در حوزه جایزه جهانی هم سعی کرده­ایم هم از ظرفیت نمایشگاه کتاب تهران و نمایشگاه کتاب فرانکفورت استفاده شود و هم از ظرفیت نهادها و موسسات فرهنگی خارج از کشور که کتاب هایی که در حوزه اسلام شناسی و ایران شناسی چاپ می­شوند دیده شوند . همچنین از ظرفیت اساتید داخلی و خارجی نیز در این زمینه بهره می بریم . بنابراین نمی­توانیم به صورت مطلق بگوییم که همه کتاب هایی که در جهان در حوزه اسلام شناسی و ایران شناسی چاپ شده، دیده شده است اما می­توانیم بگوییم سعی خودمان را کرده­ایم. جایزه منطقه­ای هم که دومین دوره آن در دی ماه در هند برگزار شد مکمل  جایزه جهانی کتاب سال است.

 

مدیرعامل موسسه خانه کتاب، جشنواره­­های فرهنگی به ویژه جوایز حوزه کتاب را یکی از مهمترین رخدادهایی دانست  که می توانند در رشد و تعالی فرهنگی هر جامعه، تشویق و ترغیب اهالی قلم و فعالان حوزه­های فرهنگی تاثیرگذار ونقش آفرین باشد. وی ادامه داد: جایزه کتاب سال به عنوان مهمترین، فراگیرترین  و باسابقه ترین جایزه در حوزه کتاب و کشور هر ساله با همکاری نزدیک به 500  داور به معرفی برترین و ارزشمندترین آثار می­پردازند. این جایزه در 74 گروه علمی آثار را ارزیابی می کنند. در سی و شش دوره گذشته 300157 عنوان کتاب داوری شده­اند و 1642 کتاب یعنی 55% (پنجاه وپنج صدم درصد)در دو سطح برگزیده و شایسته تقدیر انتخاب شده­اند که از این تعداد 646 کتاب یعنی5/39 درصد برگزیده و 996 کتاب یعنی 5/60 درصد شایسته تقدیر بوده­اند. بیشترین آثاری که داوری شده‌اند با 64407 عنوان یعنی 5/21 درصد به موضوع ادبیات و پس از آن به‌ترتیب به موضوعات کودک و نوجوان، دین، علوم کاربردی، علوم اجتماعی، تاریخ و جغرافیا، فلسفه و روان‌شناسی، هنر، علوم خالص، زبان و کلیات اختصاص دارد.

 

حسینی پور ادامه داد: از میان آثار برگزیده یعنی 646 عنوان کتاب، بیشترین آثار با 121 عنوان یعنی 11درصد به موضوع علوم کاربردی اختصاص دارد و در رتبه‌های دوم و سوم نیز دین با 102 عنوان و ادبیات با 64 عنوان قرار دارند. کمترین آثار نیز با 31 عنوان یعنی 5درصد به موضوع زبان اختصاص دارد. در حوزة آثار تقدیری از میان 996 کتاب، بیشترین آثار با 233 عنوان یعنی 5/23درصد به موضوع علوم کاربردی اختصاص دارد و در رتبه‌های دوم و سوم نیز دین با 140 عنوان و علوم اجتماعی با 108 عنوان قرار گرفته‌اند. کمترین آثار با 22 عنوان یعنی 2درصد به موضوع کلیات اختصاص دارد. در طول ادوار جایزة کتاب سال، در بخش تألیف غلامحسین ابراهیمی‌دینانی با 4 کتاب، حسن ابراهیم‌زاده با 3 کتاب و محمدباقر وثوقی، محمد حسن‌دوست، امیرمحمد طباطبایی، شاپور طاحونی و... با 2 کتاب در رتبه‌های اول تا سوم قرار گرفته‌اند.

مدیرعامل خانه کتاب افزود: در بخش ترجمه نیز آذرتاش آذرنوش، عبدالله کوثری و حسین ابراهیمی‌اِلوند با 3 کتاب بیشترین کتاب برگزیده را داشته‌اند. در بخش تصحیح و تحقیق مؤسسة آل البیت(ع) لإحیاء التراث با 6 کتاب، رضا مختاری با 3 کتاب و نجفقلی حبیبی و علی‌اوسط ناطقی با 2 کتاب، بیشترین آثار برگزیده را در این بخش دارا هستند. از نظر جنسیت پدیدآورندگان آثار برگزیده، نیز این آمار قابل تأمل است که 1354 تن از آنها مرد و 238 تن از آنها زن هستند و در مجموع کل پدیدآورندگان 1592 نفر را در بر می گیرد.  از نظر جنسیت در آثار شایسته تقدیر که1886 تن از آنها مرد و315 تن از انها زن هستند  وجمعا 2201 نفر بوده اند.

 

حسینی پور ادامه داد: از میان ناشران دولتی که بیشترین آثار برگزیده را دارند، «مرکز نشر دانشگاهی» با 56 عنوان، «دانشگاه تهران» با 50 عنوان و «شرکت انتشارات علمی و فرهنگی» با 19 عنوان به‌ترتیب در رتبه‌های اول تا سوم قرار گرفته‌اند. همچنین از میان ناشران خصوصی که بیشترین آثار برگزیده را دارند، فرهنگ معاصر با 7 و ناشرانی چون سخن، طرح نو، فاطمی، قدیانی، ققنوس، ماهی، مروارید و نی با 6 اثردر رتبه دوم قرار گرفته‌اند. از میان ناشران دولتی که بیشترین آثار شایستة تقدیر را دارند، «دانشگاه تهران» با 61 عنوان، «مرکز نشر دانشگاهی» با 58 عنوان و «سازمان سمت» با 41 عنوان به‌ترتیب در رتبه‌های اول تا سوم قرار گرفته‌اند. همچنین از میان ناشران خصوصی که بیشترین آثار شایسته تقدیر را دارند، نی با 13، افق با 9 و‌ سخن با 8 کتاب در رتبه‌های اول تا سوم قرار گرفته‌اند. .

مدیرعامل خانه کتاب عنوان کرد: به نظر می رسد بیشترین کتاب های برگزیده متعلق به ناشران دولتی و یا نهادهای عمومی هستند، شاید دلیل مهمش این باشد که کتاب های علمی و...که فروش آنها کم است در حقیقت دولت ها روی آنها سرمایه گذاری می کنند و به اصطلاح امروزی بازاری نیستند یعنی فروش آن چنانی ندارند اما جامعه فکری هم به آنها نیاز دارند و باید در احتیار جامعه علمی و دانشگاهی هم قرار گیرند و شاید به این دلیل طبیعی باشد اما به نظر می رسد این ناشران دارند جای خود را به ناشران دیگر می­دهند که در حوزه بخش خصوصی تعریف می شوند و چه در این جایزه و چه در جوایز دیگر حضور پررنگ تری دارند. این یک آمار کلی از 36 دوره کتاب سال بود که به‌نظرم برای اصحاب فکر و اندیشه و استادان و محققان مراکز دانشگاهی و علمی قابل تأمل و تحلیل است و ما آمادگی داریم که این آمار را برای تحلیل در اختیار آنها قرار دهیم.

حسینی پور گفت: در سی‌وهفتمین جایزة کتاب سال 35500 عنوان کتاب چاپ اول مورد ارزیابی اولیه قرار گرفت که از این تعداد 7483 عنوان یعنی 22درصد برای داوری انتخاب شدند و پس از داوری مرحله اول 213 کتاب به مرحلة دوم راه یافتند و پس از ارزیابی هر کتاب توسط حداقل سه داور در نهایت 54 عنوان یعنی ۰.16درصد (شانزده‌صدم درصد) کل کتاب‌های چاپ اول در دو سطح برگزیده با 13 عنوان یعنی ۰.۰۴ درصد (چهارصدم درصد) و شایسته تقدیر با 41 اثر یعنی ۰.۱۲ درصد (دوازده‌صدم درصد) معرفی شدند.           

وی درباره جایزه جهانی کتاب توضیح داد و گفت: جایزة جهانی کتاب سال جمهوری اسلامی ایران به شناسایی و تقدیر از آثار برتر منتشرشده در کشورهای دیگر در دو حوزة «مطالعات اسلامی» ‌و «مطالعات ایرانی» می‌پردازد. این جایزه در سال 1372 از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی راه‌اندازی شد. در طول 26 دورة گذشته در مجموع 1739  کتاب داوری شده‌اند که از میان آنها 1131 کتاب در حوزة مطالعات اسلامی و 608  کتاب در حوزة مطالعات ایرانی بوده است. همچنین در مجموع 261 اثر به‌عنوان اثر برگزیده انتخاب شده است که 109 اثر به مطالعات ایرانی و 152 اثر به مطالعات اسلامی اختصاص دارد. تاکنون از 45 کشور، آثار برگزیده در این جایزه انتخاب شده که بیشترین آن به ترتیب با 34، 25، 24، و 18 کتاب متعلق به کشورهای امریکا، آلمان، فرانسه و انگلستان است.

حسینی پور ادامه داد:  بیست‌وهفتمین جایزة جهانی کتاب سال پس از گزینش اولیه از میان بیش از 2300 عنوان کتاب شناسایی شده با موضوعات مختلف مطالعات اسلامی و مطالعات ایرانی، 154 اثر (100 عنوان در حوزه مطالعات اسلامی و 54 عنوان در حوزه مطالعات ایرانی) توسط بیش از 34 داور مورد ارزیابی قرارگرفت و سرانجام از بین 39 اثر راه یافته به مرحله پایانی، با مشورت هیئت علمی، 6 کتاب به عنوان آثار برگزیده این دوره معرفی شد. کتاب‌های ارزیابی‌شده در این دوره به زبان‌های انگلیسی، فرانسوی، آلمانی، چینی، عربی، بنگالی، هندی، مالایی، ترکی آذربایجانی، ترکی استانبولی بوده و برگزیدگان این دوره از کشورهای آلمان، چین، روسیه و فنلاند هستند.

 

مدیرعامل موسسه خانه کتاب بیان کرد: کتاب سال  جمهوری اسلامی ایران معتبرترین جایزه کتابی نظام است که هم با سابقه­ترین است و هم تداوم داشته و علی رغم مسائل و مشکلات اقتصادی، سیاسی، فرهنگی با آمدن و رفتن دولت­ها به کار خودش ادامه داده است. اما چند سالی است که بخشی از این جایزه منفک شده است که به نظرم لازم است یک بازبینی صورت گیرد. بخش ادبیات و شعر آن از کتاب سال جدا و در جایزه دیگری مورد بررسی قرار می­گیرد در حالی که می­دانید که موتور محرکه در همه دنیا ادبیات است و مابقی نقش واگن را دارند اما این موتور محرکه جدا شده است که به نظرم برای اینکه اعتبار کتاب سال حفظ شود باید این حوزه به کتاب سال برگردد وانسجام کتاب سال حفظ شود و دبیر علمی کتاب سال و اعضای هیات علمی هم نظرشان همین است که لازم است کار کارشناسی صورت گیرد .

 

وی افزود: نکته دیگری را اصحاب رسانه و کارشناسان باید بررسی کنند این است که همانگونه که آمارها نشان می­دهند بیشترین کتاب برگزیده در طی این سال ها در حوزه علوم کاربردی بوده است. آیا وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و خانه کتاب متولی برگزاری کتاب سال در حوزه پزشکی، کشاورزی، علوم خالص و کاربردی هم است یا اگر بخواهیم با تسامح برخورد کنیم فقط باید حوزه علوم انسانی که یک حوزه عمومی­تری است را بررسی کنیم و حوزه­های دیگر هم وزارتخانه، هم دانشکده و هم دانشگاه­های خوبی دارند که می­توانند به شکل دیگر برگزار کنند و ما هم مشارکت نماییم و کمک کنیم .

حسینی پور عنوان کرد: به نظر می­آید این مسله نیاز به بررسی کارشناسانه دارد که چرا وزارت بهداشت و درمان آموزش پزشکی در حوزه کتاب ورود نمی­کند چه در هفته کتاب چه در کتاب سال و این بی حسی و بی انگیزگی در وزارت بهداشت شاید نتیجه­اش کتاب سوزی می شود. در حوزه فنی و مهندسی، علوم کاربردی و .... باید وزارتخانه و نهاد متولی آنها ورود پیدا کنند حداقلش این است که تامین جوایز را این نهادها به عهده بگیرند. در داوری ها و ... مسیر را باز گذاشته­ایم که بتوانیم از ظرفیت اساتید دانشگاه­ها و سایر افرادی که در این حوزه متخصص هستند و تجربه گرانسنگی دارند و متخصص کتاب هستند و کتاب بازند به قولی استفاده نماییم. اما آنها هم باید مسئولیت بپذیرند در خیلی از جاها این کنشگری دانشگاه­ها و اساتید دانشگاه کم رنگ و یک نوع بی تفاوتی حاکم شده، بنابراین این یک امر دو طرفه است. یعنی کنش و واکنش باید درست باشد موقعی که گفته می شود جایزه دولتی است به نظرم فرایند داوری نشان می دهد که جز معیار علمی و داوری داوران چیز دیگری لحاظ نمی شود و اتفاقا دولت فقط هزینه هایش را متقبل می کند و خیلی دخالتی ندارد و دخالت دولت حداقلی است . بخصوص در این دوره که هم نگاه ریاست محترم جمهوری است و هم نگاه وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی همین  است.

 

مدیرعامل موسسه خانه کتاب بیان کرد: اصل شفافیت را در داوری­ها مد نظر قرارداده­ایم و امسال نامزدها را هم قبل از کتاب سال اعلام کرده­ایم و دیروز آخرین گروه نامزدها را اعلام کردیم و اسامی داوران را هم اعلام می­کنیم، هیات علمی هم مشخص است اما  انتظار داریم که انجمن­های علمی، مراکز عمومی و دانشگاهی هم برای کمک و هم در نقد کتاب های برگزیده حضور داشته باشند. ما بعد از 37 سال از این اعتماد به نفس برخورداریم که خودمان را در معرض نقد قرار دهیم و با این نقدها می توانیم مسیر و فرایند  و خودمان را اصلاح کنیم و اگر بتوانیم این بذر اصلاح را بکاریم در سال های آینده می توانیم آن را برداشت کنیم.

حسینی پور عنوان کرد: به قول یکی از اساتید ما شاید بی طرف نباشیم اما بی­غرض هستیم ما قطعا نمی­توانیم به کتاب­های ضد ایرانی، کتاب هایی که ارزش­های اخلاقی مشترک بشریت را زیر سوال برده­اند یا امنیت ملی ما را تهدید می­کنند جایزه بدهیم قطعا اینجا بی­طرف نیستیم و البته این کتاب ها قطعا مجوز هم نمی­گیرند، اما می­توانیم به کتاب­هایی که در حوزه فکر و اندیشه هستند اما حرفی متفاوت­تر دارند اجازه حضور و رقابت دهیم و حتی اگر حایز شرایط هم بشوند به آنها جایزه هم می دهیم. همانگونه که مقام معظم رهبری هم فرموده اند "ما نمی خواهیم به مردم بگوییم شما حتما این کتاب را بخوانید ،آن کتاب را نخوانید ، نه، انواع سلایق، انواع فکرها، انواع ذهنها، انواع استعدادها باید در مقابل خودشان میدان بازی داشته باشند."در باب نظریه پردازی نباید محدودیتی وجود داشته باشد.

 

مدیرعامل خانه کتاب اظهار کرد: برای اینکه اعتبار جایزه کتاب سال حفظ شود مسئولین هم باید به آن توجه نمایند. موقعی که ما هنوز نتوانسته­ایم تقدیری­های کتاب سال 96 و 97 را برگزار نماییم یعنی بی اعتمادی به ما یعنی دغدغه­ای وجود ندارد و به نظرم نگاه مدیران ما در سازمان مدیریت و برنامه­ریزی و مجلس شورای اسلامی به حوزه کتاب باید عوض شود مگر هزینه کل کتاب سال جمهوری اسلامی ایران چقدر است که ما از عهده آن بر نمی­آییم؟ مگر همه مسئولین پزکتاب را نمی دهند؟ مگر در خارج از ایران، ایران را با کتاب هایش و با مفاخر فرهنگی­اش نمی شناسند؟ پس چرا تعلل می کنیم. می دانید هزینه کل کتاب سال از دبیرخانه، داوری، جوایز، برگزاری مراسم و ... چقدر است ؟ بر اساس براوردهای ما هزینه فعلی کتاب سال بر اساس براوردهای کارشناسان راه وترابری به اندازه 3 تا 4 کیلومتر جاده روستایی است و1 کیلومتر بزرگراهی است و هزینه برگزاری تقدیری های کتاب سال به اندازه 1 کیلومتر ونیم است حالا که ما هزینه کتاب سال را از سکه انداختیم حداقل کمک کنیم که دیگر این قدر بی اعتبار نشود.

وی افزود: بزرگترین جایزه کتابی ایران معطل چقدر می باشد؟ من برای تقدیری­های کتاب سال حداقل با 20 نهاد و بانک و ... مکاتبه کردم اصلا هیچکدام جوابی ندادند ؟ما هرروز شرمنده اهالی قلمی هستیم که تقدیری کتاب سال هستند من همینجا از آنها معذرت خواهی می کنم. شرمنده هستم برای اینکه کتاب اولویت اول نیست و خیلی از مسئولین صرفا برای پز دادن به کتاب توجه می­کنند یا با آن عکس می گیرند و هنرهای دیگر برای آنها اولویت است که شمعی را در تولدی خاموش کنند اما برای آنها مهم نیست که نویسنده­ای برای نوشتن بی انگیزه شود و به مرور وارد کننده کتاب­های نویسندگان سایر کشور جهان باشیم که الان درحوزه کودک یقینا سکه رایج است.

حسینی پور بیان کرد: تجربه این دوسال به من می گوید که باید تحولاتی  عمیق در حوزه کتاب سال بوجود بیاید چه در حوزه داوری ها که اساتید دانشگاه مسئولیت بپذیرند و همچنین افرادی که در حوزه عمومی صاحب تجربه گرانسنگ هستند و این گردش نخبگان در حوزه داوری اتفاق بیفتد و ما هر سال بتوانیم افراد جدیدی را وارد این گردونه کنیم.  همچنین اینکه آیا مبلغ جوایز در همه سطوح باید یکسان باشد مثلا جایزه کتاب کودکی که 50 صفحه است با جایزه کتابی فلسفی یا اندیشه ای باید یکسان باشند به نظرم جای بررسی دارند من نمی خواهم قضاوت کنم اما اهلش باید این را بررسی کنند.

وی در پایان گفت: در همین زمینه آمادگی داریم از دانشجویانی که در در مقطع دکتری پایان نامه­های خود را در این حوزه می­گیرند بتوانند درباره کتاب سال تحلیل­های خوبی ارایه کنند که حمایت کنیم. از شما اصحاب رسانه که چه در هنگام فراخوان وچه در فرایند داوری  و اعلام نامزدها مارا همراهی کردید و بعضا با نقدهای خود باعث اصلاح امور شدید قدردانی می کنم. از هیات های علمی جایزه کتاب سال و جایزه جهانی، دبیران علمی این دو جایزه و داوران بخش های مختلف که مسولیت پذیرفتند تقدیر وتشکر می کنم. همچنین، از پدیدآوران آثار، ناشران و همه کسانی که با ارسال آثار خود اجازه دادند اثرشان وارد فرایند داوری شود  تقدیر وتشکر می کنم. از همه همکاران پر تلاش خودم در موسسه خانه کتاب و همچنین معاونت امور فرهنگی و همه عوامل پیدا و ناپیدایی که نقشی اساسی در به سرانجام رسیدن این جایزه داشته اند تشکر قلبی خودم را ابراز  می کنم.

 

محمدعلی مهدوی‌راد، دبیر علمی سی‌و‌هفتمین دوره جایزه کتاب سال با بیان این مطلب که سبک و روش ارزیابی آثار این دوره از جایزه کتاب سال همانند دوره‌های قبل بود گفت: هر سال کتاب‌های منتشر شده سال قبل را ارزیابی می‌کنیم و این دوره نیز کتاب‌های منتشر شده فروردین تا اسفند سال 97 مورد ارزیابی و داوری قرار گرفتند. تاکید دارم محدودیت موضوعی در جایزه کتاب‌سال وجود ندارد؛ به‌عبارت دیگر هر کتابی که از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در محدوده داوری جایزه کتاب سال قرار می‌گیرد.

 

وی ادامه داد: از 4 سال گذشته کتاب‌ها براساس فراخوان دریافت و به دبیرخانه ارسال می‌شد. امسال نحوه دریافت به دوگونه بود فراخوان عمومی و همچنین فراخوان خصوصی سازمان‌ها و نهاد‌ها، مولفان، مترجمان و محققان. تجربه نشان داده در جریان داوری گاهی بعضی عنوان‌ها از قلم می‌افتند و دیده نمی‌شوند؛ بنابراین از بانک اطلاعاتی موسسه خانه کتاب نیز برای ارزیابی همه کتاب‌ها استفاده شد. به‌عبارت دیگر علاوه بر فراخوان از این اطلاعات نیز استفاده کردیم.

 

مهدوی‌راد افزود: 46هزار 254 عنوان کتاب چاپ نخست در سال 1397 منتشر شده است. بخشی از این کتاب‌ها در غربال اولیه کنار گذاشته شدند و در مرحله بعدی داوری 7هزار و 473 عنوان کتاب باقی ماند از بین این آثار 213 عنوان کتاب به مرحله دوم داوری راه پیدا کردند. هر عنوان کتاب از سوی 3 داور ارزیابی شد. ملاک‌ها و معیارهای ارزیابی نیز منطق با آئین‌نامه بود. کتاب‌هایی که بین 80 تا 90 امتیاز کسب کردند، عنوان شایسته‌تقدیر و کتاب‌هایی که 90 تا 100 امتیاز گرفتند به‌عنوان برگزیده شناخته شدند.

 

وی درباره ارزیابی کتاب‌های ترجمه بیان کرد: از 4 دوره گذشته با توجه به افزایش انتشار کتاب‌های ترجمه در کشور جایزه کتاب سال نیز به این بخش توجه ویژه داشت؛ بنابراین کتاب‌هایی که بین 95 تا 100 امتیاز گرفتند به‌عنوان کتاب‌های برگزیده و کتاب‌هایی که بین 85 تا 90 امتیاز کسب کردند به عنوان کتاب‌های تقدیری معرفی خواهد شد.

 

دبیر علمی سی‌و‌هفتمین دوره جایزه کتاب سال با بیان این مطلب که داوری فرایند دشوار و سختی است گفت: در مقدمه ویژه‌نامه کتاب سال آمده است که در این دوره سیطره کمیت همچنان حاکم بود؛ به‌عبارت دیگر، جریان تولید کتاب در کشور کم نیست اما از نظر محتوایی شاهد اتفاق قابل توجهی نیستیم. متاسفانه رویدادهای مختلف کتاب‌محور ازجمله جایزه کتاب‌سال، جایزه فارابی و همچنین کتاب سال حوزه نیز این شرایط را دارند.

 

مهدوی‌راد ادامه داد: تکرار مکررات از جمله عمده‌ترین نگرانی‌های برگزارکنندگان جایزه کتاب سال است علاوه بر این سرقت‌های ادبی و نوشتاری نیز همچنان وجود دارد. این سرقت‌ها حتی بیش از سرقت در حد یک فصل از کتاب است. سرقت ادبی آفتی است که باید با پیگیری و تدابیر ویژه مانع از آن شد.

 

دبیر علمی سی و هفتمین دوره جایزه کتاب سال این رویداد را بزرگ‌ترین رویداد پژوهشی کشور دانست و بیان کرد: هیچ رویدادی مشابه جایزه کتاب سال زمینه‌ساز حضور اندیشمندان و پژوهشگران مطرح کشور پای یک میز نمی‌شود. بی‌تردید متخصص‌ترین افراد در گروه‌های داوری جایزه کتاب سال وجود دارند که قابل تقدیر است. جزء بعضی از خطوط قرمز خاص خاص حقیقتا در 5 سالی که من به عنوان دبیر علمی این رویداد حضور داشتم وجود نداشته به عبارت دیگر به خاطر سویه، رویه و جهت‌گیری مولف یا مترجم کتاب از ارزیابی کنار گذاشته نشده است.

 

برگزیده چیینی جایزه جهان کتاب سال شاید به ایران نیاید

احمدعلی حیدری،، دبیر بیست‌و‌هفتمین دوره جایزه جهانی کتاب سال با بیان این مطلب که امیدواریم به برکت انقلاب اسلامی فعالیت‌های کتاب‌محور همواره رو به رشد باشد بیان کرد: حجم قابل‌توجهی از آثار پژوهشگران حوزه مطالعات ایرانی و اسلامی را دریافت کردیم که به بیش از 2هزار اثر می‌رسد. امسال از کشورها آلمان، چین، فنلاند و روسیه برگزیده داریم.

 

حیدری با اشاره به برگزاری جایزه منطقه‌ای هند در دیماه 98 برابر با ژانویه سال نوی میلادی افزود: آثار منتشرشده سال 2016 در قالب تصحیح و ترجمه و تألیف از سوی دبیرخانه جایزه منطقه‌ای کتاب سال مورد ارزیابی قرار گرفت. تصمیم بر این شده است که دوره بعدی این رویداد در کشور چین برگزار شود.

 

وی افزود: در چین 20 کرسی زبان فارسی وجود دارد که نشان از توجه این کشور به ادبیات و زبان فارسی است. تصمیم‌ داریم آثاری که در حوزه مطالعات اسلامی و ایرانی کمتر در جایزه‌های بزرگ دیده می‌شود را در جایزه کتاب سال داوری و ارزیابی کنیم. دومین دوره جایزه منطقه‌ای کتاب سال در چین همزمان با نمایشگانه بین‌المللی این کشور برگزار خواهد شد.