اصفهان؛ خاستگاه چاپ كتاب در ايران است
19/10/1397 11:15

مدیرعامل خانه کتاب در اختتامیه جایزه کتاب سال اصفهان گفت: اصفهان خاستگاه چاپ کتاب در ایران است و بسیاری از اولین‌ها دراصفهان بوده است و اهل نظر که غور و دقت می‌کنند، متوجه سهم اصفهان می‌شوند. کتاب‌هایی که توسط اصفهانیان در این مکان تاریخی و یا در سایر نقاط جهان و ایران چاپ شده، نشان‌دهنده سهم اصفهان در گسترش فرهنگ مکتوب است.

به گزارش روابط عمومي موسسه خانه كتاب، نيكنام حسيني‌پور در مراسم اختتاميه جايزه كتاب سال اصفهان، در توصيف جايگاه كتاب در جامعه گفت: كتاب برترين و مهم‌ترين وجه و جلوه فرهنگ و تمدن بشريت از ابتدا تا كنون به‌شمار مي‌رود. زماني كه انسان بر آن شد انديشه و تفكر خود را بر الواح گلين به نگارش درآورد اين ثروت فرهنگيِ بي‌همتا ظهور كرد.

وي ادامه داد: كتاب حافظ انديشه‌ها و تفكراتي است كه ما از انديشمندان و عالمان و دانشوران روزگاران كهن تا به امروز به يادگار داريم و بهره مي‌بريم. تاريخ ايران‌زمين نيز،‌ به‌مثابه يكي از بزرگ‌ترين تمدن‌هاي جهان، افتخارش بدان است كه كتاب و كتابت ريشه در تاريخش دارد و همواره اين ثروت فرهنگيِ ناميرا نزد ايرانيان صاحب ارج و قرب بوده است.

مديرعامل خانه كتاب با اشاره به پيشينه كتاب در استان اصفهان گفتديار اصفهان با پيشينه درازدامن خود در عرصه فرهنگ و تمدن، خاستگاه و مهد پرورش دانشوران و اديباني چون ابوالفرج اصفهاني است. ظهور مكتب فلسفي اصفهان و بنيادگذاري مكتب «حكمت يماني» به‌دست فيلسوف و حكيم پرآوازه يعني ميرداماد و گسترش اين مكتب در هنر خطاطي و نگارگري به‌دست رضا عباسي و ديگران و در فقه به‌دست محمدتقي مجلسي و محمدباقر مجلسي موجب شده‌ اصفهان در تارك فرهنگ ايراني و اسلامي جاودانه شده و بدرخشد و پايه‌گذار بسياري رهيافت‌هاي فكري و ادبي و علمي گردد.

وي افزود: اولين كتابي كه در ايران چاپ شد زبور داوود يا ساغموس بود كه در اصفهان چاپ شد. اصفهان خاستگاه چاپ كتاب در ايران است و بسياري از اولين‌ها دراصفهان بوده است و اهل نظر كه غور و دقت مي‌كنند، متوجه سهم اصفهان مي‌شوند.

حسيني‌پور اظهار كرد: كتاب‌هايي كه توسط اصفهانيان در اين مكان تاريخي و يا در ساير نقاط جهان و ايران چاپ شده، نشان‌دهنده سهم اصفهان در گسترش فرهنگ مكتوب است.

وي همچنين با تاكيد بر جايگاه هنر كتاب‌آرايي در اصفهان، افزود: هنر كتاب‌آرايي اصفهان زبانزد عام و خاص است و الگويي است كه در طول تاريخ از آن تقليد شده است. هنر دست هنرمندان اصفهاني در تذهيب و تجليد و... زينت‌بخش موزه‌هاي بسياري در ايران و جهان است و همه اين‌ها نشان دهنده ذوق و سليقه ايراني و ارزش كتاب نزد ايرانيان است كه سهم بزرگي از آن ثمره دست‌هاي هنرمندان اصفهاني است. موقعي كه ورق مي‌زنيم، تاريخ كتاب و كتابفروشي در ايران را و حتي قبل از اينكه چاپ به ايران بيايد، سهم اصفهاني‌ها در استنساخ و كپي‌نسخه هاي خطي سهم ارزنده‌اي است و اين ذوق و پاكيزه‌نويسي هميشه همراه اصفهان بوده است.

مديرعامل خانه كتاب ادامه داد: در دوره معاصر نيز فرهنگ مكتوب همچنان در ديار نصف جهان بالنده است و شاهد انتشار آثار ارزشمندي هستيم كه آثار برگزيده بيست‌وچهارمين دوره جايزه كتاب سال اصفهان بهترين گواه در اين زمينه است.

حسيني‌پور گفت: جايزه كتاب سال اصفهان كه اكنون به ايستگاه بيست‌وچهارم خود رسيده است، شايد به‌جرئت بتوان گفت پوياترين جايزه كتاب سال استاني كشور است كه به‌همت ادارة كل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان استمرار و تداوم دارد و ماية مباهات هم اهل قلم و فرهنگ اين استان است هم جامعة فرهنگي كشور.

وي افزود: كه اميدواريم اين درخت تناور با تلاش و كوشش مسئولان فرهنگي استان و همراهي و حمايت اهل قلم و ديگر نهادها به راه خود ادامه دهد و مايه گسترش و شكوفايي فرهنگ مكتوب در درجة اول و در درجة دوم ايران عزيز باشد.

مديرعامل خانه كتاب اظهار كرد: رسم جايزه‌دادن را كه از رسم‌هاي نيكوست خوب ياد گرفته‌ايم حالا چه از غرب ياد گرفته باشيم چه آنچه خود داشت از بيگانه تمنا مي‌كرد. در زمان‌هاي قديم رسم بر اين بود كه شاعران را براي شعر جديد و نابشان صله مي‌دادند و بدين‌سان شاعري را بر شاعر ديگري برتري مي‌نهادند. خلعت و صله جايزه‌اي بود اميرانه كه در رواج شعر و شاعري اهميتي بسزا داشت. اين رسم بيش از 1300 سال در ايران سابقه داشته و پايدار بوده است.

وي افزود: چندسالي است كه نگاه به پديدآورندگان استان‌هاي مختلف كشور مورد توجه قرار گرفته و به‌خصوص با حضور جناب آقاي دكتر سيدعباس صالحي اين نگاه جدي‌تر شده است كه اميدواريم براي اهل قلم استان‌ها سودبخش و موجب ارتقاي آنان و خلق آثار نو شود.
جايزة كتاب بايد به نويسندگاني اهدا شود كه رنج برده‌اند و دود چراغ خورده‌اند و از حمايت‌هاي دولتي نيز بهره نبرده‌اند.

حسيني‌پور در ادامه به ارائه گزارشي اجمالي درباره روند داوري و ارزيابي آثار در بيست‌وچهارمين دوره جايزه كتاب سال اصفهان، پرداخت و گفتدبيرخانه جايزه كتاب سال جمهوري اسلامي ايران با دعوت و همكاري 57 تن از استادان دانشگاهي، حوزوي و پژوهشگران مراكز مختلف پژوهشي و علمي اين كار را به سرانجام رساند.

وي خاطر نشان كرد: در اين دوره، 825عنوان كتاب به دبيرخانه رسيده كه پس از اينكه موضوع‌بندي و فهرست‌نويسي،در مرحله اول با حضور دو داور در گروه‌هاي مربوطه مورد داوري و ارزيابي قرار گرفت و درنهايت 50 عنوان كتاب به مرحله دوم راه يافت.

مديرعامل خانه كتاب گفت:‌ در مرحله دوم نيز پس از ارزيابي دقيق و علمي هر كتاب توسط حداقل دو تن از داوران، درنهايت 11 عنوان كتاب، «برگزيده» و 14 عنوان كتاب «شايسته تقدير» شناخته شدند. از ميان آثار برگزيده 7 اثر تأليف، 3 اثر ترجمه و 1 اثر تصحيح هستند. همچنين از ميان آثار شايستة تقدير، 11 اثر تأليف و 2 اثر ترجمه و 1 اثر تصحيح هستند.