عرضه كتاب هاي كتابفروشي ها در سايت خانه كتاب
15/09/1397 12:25

مدیرعامل موسسه خانه کتاب، در نخستین روز از دهمین نشست سراسری کتابفروشان جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی"خوشه"بیان کرد: خانه کتاب آمادگی دارد به دو صورت دیگر خدمات خود را به کتابفروشان عرضه و به توسعه کسب‌وکار آن‌ها کمک کند: 1. پشتیبانی دیتایی رایگان (کاهش هزینه و زمان ثبت اطلاعات کتاب‌هایی که وارد کتابفروشی می‌شود) 2. بازاریابی (عرضۀ کتاب های کتابفروشی در سایت خانه کتاب و هدایت مخاطبان و خریداران به آن کتابفروشی). کتابفروشی‌هایی که آمادگی همکاری دارند از طریق شرکت‌های نرم‌افزاری فروششان تقاضای خود را به خانه کتاب ارسال کنند.


به گزارش روابط عمومي موسسه خانه كتاب، دهمين نشست سراسري كتابفروشان جبهه فرهنگي انقلاب اسلامي «خوشه»، امروز و فردا (15 و 16 آذرماه)، با حضور شخصيت‌ها و مسئولان فرهنگي و 10 كتابفروش عضو انجمن «خوشه» از سراسر كشور، در مجموعه فرهنگي شهداي انقلاب اسلامي در حال برگزاري است. 
نيكنام حسيني‌پور، مديرعامل موسسه خانه كتاب به‌عنوان يكي از سخنرانان روز نخست اين همايش، گفت: كتابفروشي به مفهوم امروزي حدود 202 سال سابقه دارد (از 1195 شمسي). در اين دو سده كه 30 سال اول به تناوب و سيار هم بوده، اما 170 سال است كه كتابفروشي به مفهوم امروزي داشتيم؛ يعني محلي ثابت براي فروش كتاب در ايران. در اين دو سده يا 170 سال، هميشه شمار كتابفروشان بر ناشران پيشي داشته اما از 30 سال پيش يعني يك دهه بعد از انقلاب اسلامي ايران، كاهش كتابفروشان شروع شد و يا ناشران رو به افزايش نهادند. اين روند كاهشي در اوايل به كندي بود، ولي به مرور شيب آن تندتر شد و هم روند تعطيلي و هم روند تغيير شغل آن‌ها سير پرشتابي گرفته است.
 
وي ادامه داد: حدود 60 سال پيش كه در تهران 150 كتابفروشي وجود داشت، به‌طور متوسط هر سال 700 عنوان كتاب چاپ مي‌شد، حال تصور كنيد با يك‌صد هزار مجلد در سال فقط در تهران به چند كتابفروش نياز است تا همه كتاب‌ها ديده شوند؟ در ايران به‌جز در سال‌هاي خاصي مثل 57 تا 59 و يا 77 تا 79 هميشه و همواره كتابفروش‌ها نسبت به صنوف ديگر با اقبال كمتري مواجه بوده‌اند. حدود 50 سال پيش خبري در روزنامه اطلاعات منتشر شده مبني بر اينكه «يك كتابفروشي براي رفع خستگي به قهوه‌خانه‌اي در اميريه رفت، قهوه‌‌خانه‌چي از او پرسيد كه چرا پكري؟ كتابفروش گفته بود نه كسي كتاب دارد كه بفروشد و نه شخصي حتي براي ورق زدن به كتابفروشي مي‌آيد و پس از گفت‌وگو با قهوه‌‌خانه‌چي و تا زماني كه او رفت قهوه بياورد به خواب ابدي فرو رفت.» بنابراين مي‌بينيم كه مشكل ويترين از اول همراه و همزاد و كتابفروشان بوده است.
مديرعامل خانه كتاب، اظهار كرد: امروز در ايران ويترين براي عرضه كتاب كم است. كتابفروشي، خريد كتاب، مطالعه و كتابخواني چهار موضوع متفاوت است. به باور من يكي از مشكلات جدي و اساسي كتابفروشان، آموزش است و عدم آموزش كتابفروشان خودش بزرگترين معضل است، زيرا كتابفروشي به باور من علم و هنر است و كتابفروش بايد هنر ارتباط با مخاطب را داشته باشد. كتابفروشي صنعت هم است، چراكه بايد خودگردان و درآمدزا باشد و اگر بخواهد با يارانه ادامه حيات دهد، تبديل به صنعتي نمي‌شود. بنابراين كتابفروشي از يك منظر فرهنگي است و از منظر ديگر اقتصادي. فرهنگ مدار اقتصادي بايد صحنه گردان كتابفروشي باشد. از اين‌رو در كشورهايي كه كتابفروشي يك صنعت و هنر و علم بوده، درآمدزا است و حتي در بحث آموزش هنر ايستادن كتابفروش در مقابل مخاطب با حساب و كتاب بود. چيدمان كتاب‌هاي كتابفروش يك علم است، جمعيت‌شناسي و مخاطب‌شناسي يك علم است كه يك فروشنده كتاب بداند چه كتابي با جغرافياي كتابفروش همخواني دارد.
 
حسيني‌پور افزود: كتابفروش دكان‌داري نيست، بلكه منشأ و مبدا فرهنگ‌زايي است، در دانشگاه دانش را انتقال مي‌دهند و در كتابفروشي فردي بسته دانش را انتقال مي‌دهد، پس كتابفروشي به نوعي دانشگاهي كوچك است در يك محل يا منطقه يا شهر. در حقيقت كتابفروش و حتي كتابداران درمانگران روح و روان هستند. چگونه است كه داروگر و دكتر داروساز نسخه دارو براي جسم شما مي‌سازد، كتابفروش نسخه روح را مي‌نويسد. من خيلي خوشحال شدم كه انجمن خوشه كارگاه‌هايي را براي افزايش دانش كتابفروشان برگزار كرده و اين را نقطه عطفي در تاريخ كتابفروشي مي‌دانم، چون ما در ايران 60 سال پيش كلاس‌هاي تربيت كتابفروش داشتيم و در اتحاديه ناشران، كتابفروشان دوره مي‌ديدند و كتابفروش شرح درس و عنوان درس داشت. بنابراين مي‌بينيم كه بحث آموزش و نوآوري از همان موقع مطرح و دغدغه اصحاب فرهنگ و انتقال دهندگان دانش بوده است، زيرا كتابفروشي به قول وزير محترم فرهنگ و ارشاد اسلامي «تنها واسطه انتقال كتاب به دست مخاطب نيست بلكه پاتوق فرهنگي به حساب مي‌آيد».
 
مديرعامل موسسه خانه كتاب همچنين گفت: كتابفروشي‌ها دريچه‌هاي شهر هستند و تحقيقات هم نشان داده هر جا كتابفروشي‌هاي بيشتري وجود داشته به همان نسبت آسيب‌هاي اجتماعي هم كاهش پيدا كرده‌اند. كتابفروشي‌ها فقط فروشنده و عرضه‌كننده كتاب نيستند، بلكه كانون‌هاي فرهنگي و پاتوق‌هاي گفت‌وگوي فرهنگي هستند

. جلوگيري از تعطيلي، حفظ و گسترش و افزايش اين مراكز ضرورت و اهميت دارد. به طور كلي كتابفروشي هاي زنجيره اي، هايپر كتاب ها  و كتابفروشي هاي محلي هر كدام در بستري خاص از تحولات اجتماعي، فرهنگي و اقتصادي جامعه شكل گرفته اند و نمي توان هر يك را نفي مطلق يا تاييد يكسره كرد. مثلا كتابفروشي هاي محلي مي توانند پاتوق اهل كتاب و فدهنگ و هنر باشند. اما هايپر كتاب ها كمتر فاقد چنين كاركردي هستند يا كتابفروشي هاي محلي بيشتر مخاطبان حرفه اي كتاب را جذب مي كنند و هايپركتاب ها بيشتر مخاطبان عام را. براي آنكه هر يك از بخش هاي بازار بتواند كاركردهاي مثبتي براي عرضه كتاب داشته باشند، بايد روش هاي مديريتي را براي آنها به كار بست و كاركردهاي مثبت هر يك را تقويت كرد.تنها در اين صورت است كه مي توانبه يك تعامل سازنده و مثبت ميان بسترهاي گوناگون فروش كتاب اميد داشت. به شكلي كه
هيچ يك تهديدي جدي عليه ديگري قلمداد نشوند .البته كه بايد دولت هم در زمينه طرح واجراي سياستهاي حمايتي وهم در زمينه تدوين قوانين مربوط به حوزه كتاب توجه ويژه اي به كتابفروشي هاي محلي ومستقل داشته باشد .اگر مي خواهيم كتابفروشي هاي محلي توانايي اداره خود راداشته باشند ودر برابر تهديدات دنياي امروز سرپا بمانند ،نگاه وعمل دولت بايد به گونه اي باشد كه در مديريت منابع ،منافع كتابفروشي هاي محلي رادرراس اهداف توزيع ثروت قرار دهد. تحولات اجتماعي وتكنولوژيك يه دهه گذشته هم فرصت تازه اي پيش روي كتابفروشان نهاده وهم تهديداتي رابراي انها رقم زده است. به  همين دليل در معاونت امور فرهنگي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي اقداماتي براي بقا و ادامه حيات كتابفروشان برنامه‌ريزي شده است.
وي در اين‌باره توضيح داد: نخست سعي كرديم جلوي روند كاهشي كتابفروشي‌ها را بگيريم؛ طرح‌هاي گوناگوني تعريف كرديم كه يكي از آن‌ها حمايت‌هاي فصلي است و در اين راستا عيدانه، تابستانه، پاييزه و زمستانه را در دستور كار قرار داده‌ايم و سعي مي‌كنيم به مرور خطاهاي آن را كمتر كنيم و با همفكري و هم‌انديشي و استفاده از خرد جمعي، آن‌ها را ارتقا دهيم. بايد فرهنگ مراجعه به كتابفروشي را ارتقا دهيم و نسل جديد را عادت دهيم كه به كتابفروشي مراجعه كنند. يكي از اهداف اين طرح‌هاي فصلي اين است كه فرصت‌ها و عادت هايي را براي مردم جهت مراجعه به كتابفروشي‌ها ايجاد كند . طرح توزيع يارانه از طريق كتابفروشي‌ها يكي از راه‌هاي حفظ و توسعه كتابفروشي‌ها است. برخي تخلفات و سوءاستفاده‌ها و فروش‌هاي غيرواقعي موجب تضعيف طرح و شايد توقف آن مي‌شود، لذا پابندي به آيين‌نامه و منشور اخلاقي و مشاركت صادقانه و فروش واقعي ضرورت تداوم طرح است.
 
حسيني‌پور ادامه داد: اقدام ديگر، ايجاد تسهيلات با حداقل كارمزد براي كتابفروشان در مناطق مختلف كشور و به جز تهران بود كه در سال 96 به تعدادي اين وام تعلق گرفت و قرار است تداوم داشته باشد. اقدامات قانوني كه با همكاري و پيگيري وزارتخانه و معاونت امور فرهنگي و برنامه ششم توسعه در بند ج ماده 92 آمده است «دولت و شهرداري‌ها و سازمان آب و فاضلاب با ارائه تعرفه فرهنگي و يا پروانه ساختمان در زمينه آب و برق، گاز، حمل و نقل و پست با استفاده از كاربري فرهنگي در فضاهاي مسكوني از كتابفروشان، ناشران و مطبوعات كه داراي مجوزهاي قانوني لازم هستند حمايت كنند.» تبصره : آيين نامه اجرايي موضوع اين بند توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي با همكاري وزارتخانه‌هاي راه و شهرسازي، نيرو، كشور و نفت تدوين و به تصويب هيات وزيران برسد. مشاركت شهرداري‌ها و سازمان‌هاي ديگر از جمله تأمين اجتماعي نيز بايد به‌كار گرفته شود. استفاده از اماكن مسكوني براي كتابفروشي و پاتوق كتاب از جمله آن‌ها است.
 
مديرعامل موسسه خانه كتاب، تصريح كرد: خانه كتاب آمادگي دارد به دو صورت ديگر خدمات خود را به كتابفروشان عرضه و به توسعه كسب‌وكار آن‌ها كمك كند: 1. پشتيباني ديتايي رايگان (كاهش هزينه و زمان ثبت اطلاعات كتاب‌هايي كه وارد كتابفروشي مي‌شود) 2. بازاريابي (عرضۀ كتاب هاي كتابفروشي در سايت خانه كتاب و هدايت مخاطبان و خريداران به آن كتابفروشي). كتابفروشي‌هايي كه آمادگي همكاري دارند از طريق شركت‌هاي نرم‌افزاري فروششان تقاضاي خود را به خانه كتاب ارسال كنند. خانه كتاب آمادگي دارد با شركت‌هاي نرم‌افزاري متقاضي براي فراهم كردن اين بستر مذاكره كند و ديتاي رايگان در اختيار آن‌ها بگذارد و متقابلاً كتاب‌هاي موجود كتابفروشان را براي بازاريابي به سايت خانه كتاب ارسال كنند. خانه كتاب به منظور حفظ رقابت بازار و حمايت از بخش خصوصي اقدام به توليد نرم‌افزار جامع و متكي به ديتاي خانه كتاب نكرد، بلكه مايل است از شركت‌هاي فعال حمايت كند.
 
وي در پايان گفت: نكته آخر هم اطلاع‌رساني نشاني و مشخصات كتابفروشان است كه درصدديم كامل و روي سايت خانه كتاب بارگذاري شود. به نظرم طرح‌هاي ما لازم است اما كافي نيست، چراكه بايد باتوجه به مشكلات روزافزون كارهاي ديگري هم صورت پذيرد. تجربه نشان داده كه رفع اساسي مشكل‌هاي هر صنف بايد به دست همان صنف انجام شود، زيرا فكر درون‌زا اثر و ثمر بيشتري از نظريه‌پردازي‌هاي انتزاعي دارد. شمايي كه از نزديك و در صف مقدم و خط اول حوزه فرهنگ هستيد به ما بگوييد چه كارهايي بايد انجام شود. طرح و ايده‌هاي خود را به هم‌انديشي جمعي بگذاريد و زماني كه به تصويب عقل جمعي رسيد، نمايندگان اين گروه يا گروه‌هاي ديگر با نهادهاي ذي‌ربط جلسه برگزار كنند و به يك ايده نهايي برسند. حتما با اين تعامل به نقطه‌هايي خواهيم رسيد كه اگر نگوييم همه مشكل‌ها، اما بخش عمده‌اي از معضل‌هاي امروزي از بين خواهد رفت و كتابفروشي رونقي بيش از پيش مي‌گيرد.